Fındık Bitkisinde Gübreleme

Fındıkta yeterli bir verim ve bitki gelişimi sağlaması için topraktaki makro ve mikro elementlerin optimum düzeyde alınması gerekmektedir. Bitkiler tarafından her yıl topraktan alınan ve toprakta eksik olan besin elementlerinin gübreleme yoluyla toprağa verilmesi gerekir. Gübre ihtiyacının belirlenmesinde, yaprakların besin içerikleri ile toprağın besin kapsamı dikkate alınmalıdır. Üreticilerimizin toprak ve yaprak analizlerini yaptırmaları gerekmektedir. Toprak örnekleri geniş bir periyotta alınabilmektedir. Samsun (Terme) ekolojisinde yapılan bir çalışmada en uygun yaprak örneği alma zamanının Temmuz’un üçüncü haftası olduğu saptanmıştır.

Topraktan bitkiler tarafından kaldırılan ve yağışlarla yıkanan azotun her yıl gübreleme ile takviye edilmesi gerekmektedir. Fosfor ve potasyumlu gübreler ise üç yılda bir verilmektedir. Ülkemizde fındıkta yapılan bitki besleme çalışmalarında, verilecek gübre miktarı genellikle ocak başına miktar olarak ifade edilmiştir. Ocak başına en uygun azot miktarı 260-600 g arasında değiştiği bildirilmiştir. Topraklar aşırı şekilde sentetik mineral maddelerle gübrelenmektedir. Yıkanma yoluyla azotlu gübreler yeraltı sularına karışarak insan ve hayvanlarda zehirlenmelere yol açabilmektedir.

Fındık bahçeleri için en uygun gübre uygulaması, ekolojiden kaynaklanan değişimlere bağlı olarak 120 ile 250 kg/ha azot (N), 20 ile 100 kg/ha fosfor (P2O5) ve 50-255 kg potasyum (K2O) arasında değişmektedir. Buna göre, 5×5 m ocak sisteminde dekarda 40 Ocak bulunmaktadır. Dekara 15 kg (15.000 g) saf azot baz alındığında ocak başına verilecek saf azot miktarı 375 g olmaktadır. Azot gübrelemesi yılda 2 veya 3 kere yapılır. Fosforlu ve potasyumlu gübreler ise, üç yılda bir kasım-şubat ayları arasındaki periyotta verilmelidir.

Organik fındık üretiminde, çiftlik gübresi, yeşil gübre, baklagil ekimi, zuruf kompostu ve tavuk gübresi kullanılabilir. Zuruf kompostu kimyasal parçalayıcı maddelerle işlem görmemiş olmalıdır. Fındıkta buruşuk iç oranının azaltılması, ham yağ ve protein miktarının arttırılması gibi bazı kalite özelliklerinin iyileştirilmesi amacıyla 150-200 kg/ocak dozlarında zuruf kompostu kullanılmalıdır. Gübreler taç izdüşümünde 50-60 cm genişlikteki banda eşit olarak dağıtılır ve hemen çapalanarak toprağa karıştırılır. Çiftlik gübresi 3-4 yılda bir uygulanır. Fosfor noksanlığında yumuşak kaya fosfatı ve bor noksanlığında doğal bor madeni (Borate) uygulamaları ile noksanlıklar giderilebilir.

Organik fındık bahçelerinde, yeşil gübre olarak yetiştirilen baklagil bitkileri ile simbiyotik olarak yaşayan Rhizobium bakterilerinden yararlanılmalıdır. Ayrıca, yeşil gübre olarak kullanılmak amacıyla yetiştirilen baklagil olmayan bitkiler için, toprakta serbest olarak yaşayan ve havanın azotunu bitkilerin istifadesine sunan Azotobakterlerden de geniş olarak faydalanılmalıdır. Azot ihtiyacı kan ve kemik unu gibi organik materyallerle karşılanabilir.

Ülkemizde fındık bahçelerindeki önemli sorunlardan biri toprakların asit özellikte olmasıdır. Asit toprakların doğal verimliliklerinin düşük olduğu bilinmektedir. Fındık bahçesi toprakları kireçlemeye ihtiyaç gösterebilirler. Gereğinden az kireç uygulaması toksisiteyi önlenemediği gibi fosforun yarayışlılığını azaltmaktadır. Buna karşılık fazla kireç uygulaması Fe, Cu, Zn ve Mn gibi elementlerin eksikliğini ortaya çıkarmaktadır. Bilinçsiz kireçleme uygulamalarından kaçınılmalı, kireç uygulaması gerekiyorsa yapılmalı ve önerilen dozlarda uygulanmalıdır. Kireç uygulaması 3-4 yılda bir kasım-şubat ayları arasında yapılır.

Dikimden itibaren fındık fidanlarının sağlıklı olarak gelişebilmesi iyi taçlanma gösterebilmesi ve verime yattıktan sonra da kaliteli ürün verebilmesi için gübrelemeye gerekli dikkatin gösterilmesi gerekir.

Gübrelemeden beklenen faydanın sağlanması, toprakta hangi besin maddesinin noksan olduğunun ve noksanlık derecesinin belirlenmesi ile mümkündür. Gerek yeni dikim yapılacak, gerekse de verim çağında olan bahçelerde fındığın normal bir gelişme gösterebilmesi için ihtiyacı olan besin maddelerinin belirlenmesinde mutlaka toprak ve yaprak analizlerinin yapılması gerekmekir.

- Yeni Dikim Fındık Bahçelerinde Gübreleme (0-5 yaş) : Toprağı organik maddece zenginleştirmek amacıyla dekara 3-5 ton çiftlik gübresi ve toprak analiz sonuçlarına göre tavsiye edilen miktarlarda kireç fidan çukurları açılmadan önce bütün araziye homojen olarak dağıtılmalı ve derince çapa yapılmalıdır. Ayrıca temel gübreleme olarak dikimden önce fidan çukurlarına uygun miktarda fosforlu ve potasyumlu gübreler karıştırılarak verilmelidir.

Dikimden önce yapılan bu temel gübrelemeden sonra birinci yıldan itibaren 5 nci yıla kadar her yıl fidan başına 40 gr. Azotlu gübrenin yarısı Mart ayı başında diğer yarısı da Mayıs sonu Haziran ayı başında olmak üzere fidanların etrafına muntazam bir şekilde verilmeli ve çapalanmalıdır. Bu şekilde ilk 5 yılda yapılan gübreleme ile fındık fidanlarında istenilen özelikte yılık sürgün gelişmesi sağlanabilmektedir.

- Verim Çağındaki Fındık Bahçelerinin Gübre ve kireçleme: Fındığın normal gelişebilmesi ve bol ürün verebilmesi topraktan aldığı besin maddeleri ile mümkün olmaktadır.Bu besin maddelerinden en önemlileri ise azot, fosfor ve kalsiyumdur. Diğer besin maddeleri de fındık için çok önemli olmasına rağmen bunlar önceki besin maddeleri kadar önemli değildir.Fındık bitkisi normal gelişmesini Ph’sı 5-7 arasında olan topraklarda sağlayabilmekte ve bol ürün verebilmektedir. Ancak fındık tarımı yapılan Karadeniz bölgesi toprakları genellikle asit karakterdedir. Toprakta kireç noksanlığının fındıkta meydana getireceği zararlar diğer besin maddelerinin alınamaması ve toprak yapısının özelliği ile direkt ilgisi olup yaprakların vaktinden önce sararmaları, tepe sürgünlerinde kurumalar,zayıf kök teşekkülü ve azot, fosfor, potasyum noksanlığında görülen arazların meydana gelmesi şeklindedir.

Asit toprakların kireçlenmesi ile toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri düzeltilir. Toprağın havalanması, ısınması ve su tutma özellikleri de düzeltilmiş olur. Toprakta mikroorganizma faaliyetleri artar, bazı besin maddelerinin ayrışması ve bazılarının da toprakta tutularak yıkanıp gitmesine engel olur. Özellikle asit karakterli olan toprak bünyesini de fındığın gelişmesi için istediği normal Ph derecesine yükseltir.

Fındık için genelde Kasım-Aralık ayları kireçleme için uygundur. Kireçleme işlemi 4-5 yılda bir toprak analizi yaptırılarak ihtiyaç olduğu taktirde tekrarlanmalıdır. Kireçleme fındık bahçelerine iki yöntemle uygulanır. Tavsiye edilen kireç miktarı bahçenin tamamına muntazam ve eşit olarak serpilerek köklere zarar vermeyecek şekilde mümkün olduğu kadar derin çapalanır. Yada ocakların dal iz düşümlerindeki 50-60 cm genişliğinde halka şeklindeki banda muntazam olarak dağıtılarak mümkün olduğu kadar toprak derinliğine çapalanır. Bu taktirde verilecek kireç miktarı birinci yönteme göre daha az olmaktadır.

-Verim Çağındaki Fındık Bahçelerinde Çiftlik Gübresi Uygulanması: Toprağa verilecek çiftlik gübresi ve benzeri organik gübreler toprağın verimliliğinin artmasına, toprakta besin maddelerinin tutulmasına, su tutma kapasitesinin ve katyon değişim kapasitesinin yükselmesine, toprağın havalanmasına ve işlenmesine, toprağın erken tava gelmesine olumlu etkiler yapmaktadır.

Fındık bahçelerinde bu gübreler Sonbahar veya ilkbahar başında ocağın dal iz düşümüne halka şeklindeki 50-60 cm genişlikteki banda 30-40 kg kadar eşit olarak dağıtılır ve hemen toprağa çapalanır.

Yorum yazmak ne kadar zamanınızı alabilirki? Sadece bitanecik :)

E-posta adresiniz kesinlikle yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*

1 Yorum